Midterms in Amerika, de wereld blijft vogelvrij

Wie de Amerikaanse midterms van vandaag als mogelijke einddatum van de mondiale Trumpcrisis heeft aangekruist, kan zijn agenda weer openklappen. Zelfs als Trump zijn Republikeinse meerderheid in het Congres verliest, blijft hij president. Een Democratische overwinning kan zijn binnenlandse macht flink beperken. Wetten blokkeren, onderzoeken starten, bewindslieden ter verantwoording roepen. Allemaal nuttig. Alleen houdt Trump zijn veto en zijn uitvoerende bevoegdheden. Vooral buiten de VS blijft zijn speelruimte enorm groot. Bondgenoten bedreigen, internationale verhoudingen ontregelen of militair machtsvertoon inzetten vereist veel minder parlementaire medewerking dan binnenlandse wetgeving, terwijl de internationale (en daarmee uiteindelijk ook nationale) gevolgen verstrekkend kunnen zijn. Het Congres kan ingrijpen, bijvoorbeeld via de begroting, maar moet daarvoor wel politieke hindernissen overwinnen. Sterker nog, hoe minder Trump binnenshuis gedaan krijgt, hoe aantrekkelijker het buitenland kan worden als podium voor machtsvertoon. Wie in Washington vastloopt, kan elders nog altijd dreigen, chanteren en crises tot persoonlijk leiderschap omdopen. Bovendien biedt buitenlands machtsvertoon de mogelijkheid de aandacht af te leiden van binnenlandse problemen, zoals de torenhoge benzineprijzen. Al blijft dat riskant: zijn buitenlandse avonturen hebben die prijzen zelf mede opgedreven, met diezelfde enorme internationale vrije ruimte die een Amerikaanse president heeft. Een Democratische overwinning zou dus welkom zijn, zonder dat de wereld meteen opgelucht kan ademhalen. Ik zou zelfs rekening houden met een toename van de WTF-momenten in de komende twee jaar. Voor Amerikanen kan een verdeelde regering enige verlichting brengen. Voor de rest van de wereld blijft het iedere ochtend afwachten welk land Trump vannacht tot onderhandelingsmateriaal heeft gebombardeerd.

Door: Foto: Official White House Shealah Craighead copyright ok. Gecheckt 04-11-2022
Foto: Yan Krukau on Pexels

Kunstmatige intelligentie als de ultieme Verelendung van het onderwijs

(Bewerk) RECENSIE - Er is heel veel bedenkelijks aan de opkomst van kunstmatige intelligentie, en in het onderwijs veroorzaakt het een crisis waarvan we de bodem nog niet zien, maar hopelijk leidt het uiteindelijk allemaal tot iets goeds. Dat is mijn conclusie uit het nieuwe boek Als wij denken, dat geredigeerd is door een informaticus (Mehdi Dastani), een didactica (Nanja Kleemans) en een letterkundige (Els Stronks) en dat boordevol bijdragen staat van auteurs uit ieder van die gebieden.

Interessant aan het boek is dat de ondertitel luidt Verantwoorde inzet van generatieve AI in het (taal)onderwijs, maar dat het verschillende essays (bijvoorbeeld van Felienne Hermans en van Mark Dingemanse) bevat waarvan de strekking is dat de meest verantwoorde inzet van kunstmatige intelligentie misschien wel is: geen kunstmatige intelligentie. Er zijn bezwaren tegen de techniek in het algemeen – dat het enorme hoeveelheden energie opslurpt, dat het in handen is van een paar grote bedrijven van twijfelachtig allooi, dat gebruik ervan mogelijk een negatief effect heeft op de eigen intelligentie en creativiteit van de gebruiker – en er zijn specifieke bezwaren tegen het gebruik in het onderwijs – wat leren leerlingen ervan als ze opstellen met een druk op de knop kunnen genereren? Veel van de stukken in het deel dat gaat over praktische toepassingen zijn dan ook te lezen als wanhoopskreten – wat moeten we hier nu mee? ‘Ik ben leraar en heb een probleem: ChatGPT’ heet bijvoorbeeld het hoofdstuk van Johannes Visser.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Objects

My Purse is een band uit Amsterdam. Ze worden nogal eens ingedeeld bij de postpunk, maar zijn het daar zelf niet zo mee eens. Ze kiezen voor een opener geluid dan gebruikelijk is in de punk of postpunk. Geen van beide gitaristen neemt de rol van ritmegitarist in, en dus wordt het geluid niet gevuld met powerchords, of volle akkoorden. In plaats daarvan maken ze een weefsel van gitaarlijntjes, bovenop het fundament van de bas, die zo vanzelf meer ruimte krijgt.

Foto: AbsolutVision on Unsplash

Waarborgen voor de persvrijheid

COLUMN - De persvrijheid is een groot goed in een democratische samenleving. Hoe die het beste gegarandeerd kan worden is onderwerp van debat sinds de eerste kranten verschenen. In liberaal democratische landen is er over het algemeen steun voor het idee dat de staat zich verre moet houden van bemoeienis met de media. De voorkeur voor particulier eigendom van de media roept echter wel de vraag op of ondernemers binnen de wetten van het kapitalisme wel in staat zijn maximale vrijheid te geven aan journalisten en publicisten. Loopt de vrijheid niet tegen grenzen aan als de winst van de media-ondernemer in gevaar komt?

Behalve aan vrijheid voor de pers hechten we ook aan pluriformiteit. Democratie is gebaat bij het aan bod laten komen van alle verschillende stemmen in de samenleving. Een media-aanbod waarin slechts een beperkt aantal stemmen te horen is beperkt de omvang van het publieke debat. Ook op dit punt kun je vragen stellen gegeven alle persconcentraties en de monopolievorming van ‘big tech’ bedrijven.

De European Media Freedom Act (EMFA) die vorig jaar in werking is getreden moet de nodige waarborgen bieden voor de vrijheid en de pluriformiteit van de pers. De wet bepaalt onder andere dat media-aanbieders transparant moeten zijn over eigendom en financiering en dat nieuwsaanbieders redactionele onafhankelijkheid moeten waarborgen. Europese wetgeving moet altijd gevolgd worden door nationale uitvoeringswetten die de Europees overeengekomen bepalingen in termen van nationale wetgeving gieten. De Nederlandse regering is daar niet al te snel mee. Het uitvoeringswetsvoorstel dat zowel de Mediawet als de Mededingingswet wijzigt zit nu in de consultatiefase. Er kan tot 5 november op gereageerd worden.

Foto: Christian Lue on Unsplash

Een nieuwe visie op Europa

RECENSIE - Het boek Wij, Europeanen heeft een actuele aanleiding: “De nieuwe tijd die op ons afkomt, vraagt om een nieuwe geschiedenis” (p. 9). Dat kan natuurlijk niet letterlijk het geval zijn want de geschiedenis heeft zijn beloop gehad en – eenvoudig gezegd -: het is zoals het is. Wat wél kan veranderen en wat hier natuurlijk wordt bedoeld is onze vísie op geschiedenis. Evert van der Veen besprak voor de Boekenkrant het nieuwe boek van Marcel Hulspas.

Marcel Hulspas ziet de middeleeuwen als bepalend en die krijgen in dit boek dan ook de nadruk. Ontwikkelingen die daar hebben plaatsgevonden, zijn bepalend voor de geschiedenis zoals deze zich sindsdien heeft ontwikkeld. Vanuit dit perspectief is dit boek geschreven. Het boek beschrijft hoe economische groei, de opkomst van steden, handel en een zelfstandige burgerij de macht van adel en kerk geleidelijk beperkten. Tegelijkertijd ontstonden nieuwe ideeën over individuele vrijheid, bestuur en wetenschap.

Daarna volgt Hulspas de verdere ontwikkeling van Europa via de renaissance, de reformatie, de wetenschappelijke revolutie en de verlichting. Hij laat zien hoe rationaliteit, ondernemerschap en technologische vooruitgang Europa steeds invloedrijker maakten. Deze ontwikkelingen leidden ook tot kolonialisme, imperialisme en gevoelens van culturele superioriteit. Die schaduwkanten maken volgens Marcel Hulspas evengoed deel uit van de Europese geschiedenis als de idealen van vrijheid en mensenrechten.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Amelisweerd gered

Met een feestelijke borrel voor genodigden vierde de Kerngroep Ring Utrecht (KRU) op vrijdag 30 oktober de vernietiging van het Tracébesluit Ring Utrecht door de Raad van State en het behoud van Amelisweerd. Het grote probleem zit in het stikstofdossier. De regering heeft bij monde van minister Karremans nu de conclusie getrokken dat er niets kan gebeuren zo lang dit probleem niet is opgelost.

Jarenlange actie, vele juridische procedures en druk van regionale besturen hebben eindelijk succes opgeleverd. Jos Kloppenborg van de KRU kreeg vrijdagmiddag uit handen van wethouder Linda Voortman de Speld van de stad Utrecht. In een korte toespraak stelde Jos dat het succes van de actie in haar veelvormigheid ligt. Politieke lobby, uitwerken van alternatieven, juridische strijd, netwerken formeren met actieve mensen in stad en regio, acties, demonstraties, manifestaties, filmpjes en video’s, poëzie, allerlei vormen van kunst: het was dit levendig geheel dat zorgde dat de strijd haar dynamiek behield. En dat de KRU blijft strijden voor een blijvende oplossing voor de geluidhinder en blijft meedenken over wat er wel kan waar het gaat om bereikbaarheid en gezondheid in onze regio. De KRU heeft voor alle inwoners van Utrecht een dankjewel-poster laten maken.

Foto: Jade Koroliuk on Unsplash

Onderhandelingen in aantocht maar de oorlog gaat op volle kracht verder

LONGREAD - In het zicht van een nieuwe onderhandelingsronde tussen de Verenigde Staten, Rusland en Oekraïne maakt Guido van Leemput in zijn Kijk op de oorlog in Oekraïne de stand van zaken op. Welke kansen zijn er op een einde aan deze uitzichtloze uitputtingsoorlog?

De ontwikkelingen van de laatste weken hebben de situatie in de oorlog in Oekraïne verder aangescherpt. De VS menen dat de uitputtingsstrategie zoals de NAVO die voerde vanaf april 2022 een heilloze weg is en dwingen de NAVO-partners en met name Oekraïne op harde wijze tot een koerswijziging. De Amerikaanse regering kiest nadrukkelijk voor zichzelf en ziet in Rusland een geschikte handelspartner waaraan meer te verdienen is dan aan de uitzichtloze uitputtingsoorlog. Ook beschouwt het zijn belangen in het Midden-Oosten van groter belang dan die in Europa. Als de voortekenen niet bedriegen zullen er over een maand onderhandelingen beginnen op basis van de militaire situatie van dat moment. Dat betekent dat Europese landen en Oekraïne een enorme aanpassing moeten doen. En dat de volgende maand hevig geweld zal inhouden in Oekraïne.

Rusland wacht eerst de Amerikaanse parlementsverkiezingen van 3 november af. Rusland wil zien wat de machtspositie van Trump dan precies is. In de tussentijd zal het vier grote dieseltransporten naar de VS uitvoeren. Bovendien wordt er openlijk gespeculeerd over het hervatten van Amerikaanse militaire aanvallen op Iran ná de verkiezingen. Rusland heeft zich inmiddels bij Iran gemeld voor onderling overleg. Ook samenwerking op het gebied van inlichtingen is daarbij aan de orde.

Foto: James Emery (cc)

Israël: Shit, de verkeerde kiezers hebben gewonnen

Israël heeft een probleem met zijn democratie. Ja, natuurlijk, dat probleem ook, maar er is er nog eentje: Er zijn verkiezingen gehouden en de verkeerde mensen hebben zetels gewonnen. 19 om precies te zijn.

De definitieve verkiezingsuitslag levert Netanyahu 53 zetels op, de gevestigde oppositie onder Gadi Eisenkot 48. De twee Arabische partijen, Ra’am en de Gezamenlijke Lijst, behalen samen een recordaantal zetels, zoals gezegd dus 19. Daarmee kunnen ze de oppositie aan een comfortabele meerderheid van 67 zetels helpen.

Alleen wil die oppositie, zoals dat hoort in een apartheidsstaat, in niets met ze te maken hebben. Op de Democraten van Yair Golan na hebben alle partijen samenwerking met de Arabische partijen uitgesloten. De oppositie van de oppositie heeft daarmee plotseling de sleutel tot een nieuwe regering in handen. Een nogal vervelende uitkomst voor politici die Arabische stemmen liever buiten de deur houden.

Die weigering past naadloos bij de politieke consensus in Israël. Zowel Netanyahu als Eisenkot verwerpt een onafhankelijke Palestijnse staat. Beiden willen de Israëlische militaire controle over de Palestijnse gebieden behouden en zijn bereid de oorlog in Gaza te hervatten. Eisenkot wil de illegale kolonisten een cosmetisch beetje beter in het gareel houden, Netanyahu laat ze grotendeels hun gang gaan.

Closing Time | Mark Lanegan

Nadat de Screaming Trees waren gestopt, dook zanger Mark Lanegan regelmatig op in samenwerkingen met andere artiesten. Maar hij maakte ook enkele prachtige soloplaten, in zijn eigen stijl, ergens in het gebied tussen de rock van zijn oude band en de oude Amerikaanse muzikale tradities. En natuurlijk deed hij ook een sessie bij KEXP in zijn stad Seattle.

Hier bezingt hij zijn lot als eenzame wolf, uit de roedel verstoten; weliswaar “high, wild and free“, maar meevallen doet dat niet:

Quote du jour | zwendel als belastingplan

QUOTE - Het kabinet wil onder meer tijdelijk het tarief in box 2 verlagen, waardoor mensen met een eigen bv worden gestimuleerd eerder dividend uit te keren. Op de korte termijn zorgt dat voor extra belastinginkomsten, maar later juist voor minder opbrengsten, zegt Jacobs. ‘Je gaat een belastingverlaging presenteren als dekking voor een gat elders in de begroting. Dat kan niet waar zijn, het is een vorm van boekhoudkundige zwendel.’

Closing Time | Screaming Trees

(Bewerk) Rock, jaren ’80, Seattle, dan moet het wel grunge zijn, zou je zeggen. Maar in mijn herinnering werd Screaming Trees daar destijds niet zoveel mee geassocieerd. Ze kwamen net iets eerder op dan de bekende grunge-bands, en ze klonken ook wel iets anders. Dat zal de reden zijn. Dat ze nu, met terugwerkende kracht, alsnog als grondlegger of inspirator van die beweging worden gezien valt wel te begrijpen. Ook omdat er in een niet al te grote stad als Seattle allerlei lijntjes liepen tussen bands, labels, studio’s, enzovoort. Qua bekendheid bij het grotere publiek moesten de Trees het afleggen tegen de grote namen van de grunge, zoals Nirvana en Pearl Jam.

Closing Time | Tarantella Primavera

“Well you play that tarantella, all the hounds will start to roar….” (*.*)

Wie speelt daar eigenlijk die tarantella?

Dat is het Legiana Collective, een moderne folkband uit Nederland die eigen composities en traditionele nummers van over de hele wereld speelt.

Met ‘tarantella’ wordt meestal een snelle, traditionele Zuid-Italiaanse dans bedoeld. Legiana Collective maakt er een lenteliedje van, dat zich afspeelt in de bergen waar het weer zomaar kan omslaan.

Volgende